Câu hỏi: Ngày 25/10/2023 tôi có mua đặt cọc mua nhà, đất của ông B với số tiền 500 triệu đồng. Ngày 30/10/2023, tôi và ông B ký với nhau hợp đồng mua bán nhà, đất (giấy tay) trên với giá 2 tỷ đồng. Cũng trong ngày hôm đó, ông B có nhu cầu thuê lại nhà, đất trên để ở thì tôi đã cho ông B thuê với giá 2 triệu đồng/tháng, thời gian thuê là 6 tháng tính từ ngày 30/10/2023.
Ngày 02/11/2023, tôi và ông B ra công chứng hợp đồng mua bán, nhà đất tại Văn phòng công chứng C, trong hôm đó tôi đã đưa cho ông B 1,5 tỷ đồng bằng tiền mặt và tính cả 500 triệu đồng đưa lúc trước là tôi đã trả đủ 2 tỷ tiền mua nhà cho ông B. Ngày 10/11/2023, tôi đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cập nhật biến động quyền sở hữu đất đai trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên.
Hiện nay đã hết hợp đồng cho thuê nhà và tôi có nhu cầu sử dụng nhà, đất trên nhưng ông B lại không đồng ý chuyển đi. Thì tôi phải làm thế nào để có thể đòi lại nhà, đất trên?
Tư vấn:
Anh đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cập nhật biến động quyền sở hữu của anh trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, anh là chủ sở hữu hợp pháp của nhà, đất trên nên anh hoàn toàn có quyền yêu cầu ông B bàn giao lại nhà, đất cho anh.
Vì vậy để đòi được nhà, đất trên của anh có hai cách như sau:
Cách 1: Anh có thể tự thương lượng với ông B hoặc nhờ tới sự hòa giải của chính quyền địa phương để anh B có thể giao nhà, đất cho anh.
Cách này là cách xử lý giúp anh tiết kiệm được thời gian, chi phí nhưng vẫn mang lại hiệu quả.
Cách 2: Nếu như không thương lượng, hòa giải được hoặc anh không muốn thương lượng với ông B thì anh có thể khởi kiện đến Tòa án nhân dân để yêu cầu giải quyết tranh chấp.
Theo quy định tại Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015:
“Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.”
Căn cứ vào quy định trên thì anh hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi ông B không chịu giao nhà, đất đã bán cho anh.
Tranh chấp giữa anh và ông B là tranh chấp đòi lại tài sản là nhà, đất mà ông B đã bán cho anh. Cụ thể là tranh chấp quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
Điều 158 Bộ luật dân sự 2015 quy định, Quyền sở hữu là bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật. Trong đó:
– Quyền chiếm hữu là chủ sở hữu tài sản được thực hiện mọi hành vi theo ý chí của mình để nắm giữ, chi phối tài sản của mình nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.
– Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản.
– Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản.
Do đó, việc mà ông B đã không bàn giao nhà, đất cho anh đã làm ảnh hưởng đến quyền sở hữu của anh đối với nhà, đất nêu trên, làm cho anh không sở hữu được tài sản của mình, không thể khai thác công dụng của căn nhà cũng như là nhận được hoa lợi, lợi tức từ nó và anh cũng không thể sử dụng nhà, đất mà anh đã mua hoặc bán nhà, đất đó.
Theo khoản 1 Điều 26 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định:
“Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:
a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 của Bộ luật này;”
Theo quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ đối với đối tượng là bất động sản thì nơi có thẩm quyền giải quyết là Tòa án nơi có bất động sản đó.
Dựa vào quy định trên, tranh chấp giữa anh và ông B thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện nên anh có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi mà có nhà, đất trên.
Bên cạnh đó, theo quy định tại Điều 360 Bộ luật dân sự 2015, anh có quyền yêu cầu ông B bồi thường thiệt hại cho anh nếu việc chậm trễ giao nhà, đất trên gây ra thiệt hại cho anh.
Mỹ Duyên
Trên đây là tư vấn của Luật Emerald về “Tư vấn đòi lại nhà, đất khi bên bán không giao nhà cho bên mua“. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.