Chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là bước đầu tiên của giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự. Trong đó, Tòa án có thẩm quyền phải chuẩn bị và tiến hành các hoạt động cần thiết trong thời hạn để bảo đảm cho việc xét xử được tuân thủ đúng pháp luật tố tụng hình sự. Bài viết sau đây, Luật Emerald sẽ cùng bạn tìm hiểu về quy trình chuẩn bị của Toà án khi xét xử sơ thẩm một vụ án hình sự.
1. Nhận hồ sơ vụ án, bản cáo trạng và thụ lý vụ án
Việc chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự được bắt đầu từ khi Tòa án có thẩm quyền nhận hồ sơ vụ án cùng bản cáo trạng từ Viện kiểm sát chuyển sang. Sau khi Tòa án nhận được hồ sơ vụ án, Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa có trách nhiệm thực hiện các công việc chuẩn bị đưa vụ án ra xét xử. Điều 276 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định như sau:
– Toà án nhận hồ sơ vụ án khi thoả mãn:
+ Tài liệu trong hồ sơ vụ án, vật chứng kèm theo (nếu có) đã đầy đủ so với bảng kê tài liệu, vật chứng; và
+ Bản cáo trạng đã được giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can.
Ngay sau khi nhận được hồ sơ vụ án kèm theo bản cáo trạng thì Tòa án phải thụ lý vụ án. Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án, Chánh án Tòa án phải phân công Thẩm phán chủ tọa phiên tòa giải quyết vụ án.
– Toà án chưa nhận hồ sơ vụ án khi:
+ Tài liệu trong hồ sơ vụ án, vật chứng kèm theo (nếu có) không đủ so với bảng kê tài liệu; hoặc
+ Vật chứng hoặc bản cáo trạng chưa được giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can.
Khi chưa nhận hồ sơ vụ án, Toà án yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung tài liệu, vật chứng; yêu cầu giao bản cáo trạng cho bị can hoặc người đại diện của bị can.
Lưu ý: Việc giao, nhận hồ sơ vụ án và bản cáo trạng được lập biên bản theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật Tố tụng hình sự và đưa vào hồ sơ vụ án.
2. Thời hạn chuẩn bị xét xử
Căn cứ vào quy định tại khoản 1 Điều 277 Bộ luật Tố tụng hình sự, thời hạn chuẩn bị xét xử (kể từ ngày thụ lý hồ sơ vụ án) được liệt kê theo bảng sau:
|
Loại tội phạm Thời hạn |
Ít nghiêm trọng | Nghiêm trọng | Rất nghiêm trọng | Đặc biệt nghiêm trọng |
| Thông thường | 30 ngày | 45 ngày | 02 tháng | 03 tháng |
| Gia hạn (không quá) | 15 ngày | 15 ngày | 30 ngày | 30 ngày |
| Thời hạn tối đa | 45 ngày | 60 ngày | 90 ngày | 120 ngày |
Lưu ý: Việc gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử phải thông báo ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp.
3. Nghiên cứu hồ sơ vụ án
Nghiên cứu hồ sơ vụ án hình sự là hoạt động của những người tiến hành tố tụng, nhằm giúp cho Thẩm phán chủ toạ phiên toà nắm chắc nội dung vụ án, từ đó có hướng giải quyết vụ án hình sự một cách đúng đắn và chính xác nhất.
Chủ thể thực hiện: Hội đồng xét xử.
Những vấn đề phải làm sáng tỏ:
– Vụ án có thuộc thẩm quyền của mình hay không;
– Đã có đủ chứng cứ làm sáng tỏ nội dung vụ án hay chưa;
– Việc điều tra, truy tố có đúng với quy định của pháp luật hay không;
– Hành vi mà bị can bị truy tố có cấu thành tội phạm không;
– Có cần áp dụng, hủy bỏ, thay đổi biện pháp ngăn chặn không;
– Đã thu giữ đầy đủ vật chứng chưa;
– Có cần áp dụng các biện pháp đảm bảo bồi thường thiệt hại hay không;
– Những lý do để đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án.
4. Các quyết định của toà án trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Trong thời hạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phải ra một trong các quyết định:
– Đưa vụ án ra xét xử (Điều 255);
– Trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung (Điều 280);
– Tạm đình chỉ vụ án hoặc đình chỉ vụ án (Điều 281, 282).
Đối với vụ án được trả lại để yêu cầu điều tra bổ sung thì trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận lại hồ sơ, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phải ra quyết định đưa vụ án ra xét xử. Trường hợp phục hồi vụ án thì thời hạn chuẩn bị xét xử theo thủ tục chung quy định tại Bộ luật này kể từ ngày Tòa án ra quyết định phục hồi vụ án.
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan thì Tòa án có thể mở phiên tòa trong thời hạn 30 ngày.
Xem thêm: Quyết định đưa vụ án ra xét xử
Phan Văn Có
Trên đây là bình luận, chia sẻ của Luật Emerald về “Chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.