Trong tháng 01/2025, nhiều chính sách mới sẽ có hiệu lực, tác động mạnh mẽ đến đời sống và kinh tế xã hội đất nước. Đáng chú ý nhất là Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (TTATGTĐB) số 36/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2024 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, mang đến nhiều điểm mới quan trọng nhằm nâng cao an toàn và ý thức tham gia giao thông của người dân. Bạn đọc hãy cũng Luật Emerald tìm hiểu những điểm mới đó thông qua bài viết sau.
1. Thay đổi phân hạng cấp giấy phép lái xe
Từ ngày 01/01/2025, giấy phép lái xe được phân chia thành 15 hạng, được quy định tại khoản 1 Điều 57 của Luật TTATGTĐB 2024. 15 hạng giấy phép lái xe bao gồm: A1, A, B1, B, C1, C, D1, D2, D, BE, C1E, CE, D1E, D2E, DE. Đồng thời, luật cũng thay đổi loại xe được lái trong từng hạng, ví dụ như:
– Hạng A1 mới cấp cho người lái xe mô tô từ trên 50 phân khối đến 125 phân khối.
– Hạng A mới cấp cho người lái xe mô tô trên 125 phân khối.
2. Quy định về điểm giấy phép lái xe
Theo quy định tại Điều 58 Luật TTATGTĐB 2024, giấy phép lái xe có 12 điểm, mỗi lần lái xe vi phạm sẽ bị trừ điểm tùy thuộc vào tính chất và mức độ.
Giấy phép lái xe chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ điểm trong thời hạn 12 tháng từ ngày bị trừ điểm gần nhất thì được phục hồi đủ 12 điểm.
Trường hợp bị trừ hết điểm, lái xe sẽ không được điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ theo loại giấy phép lái xe đó.
Sau ít nhất là 06 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, lái xe được tham gia kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nếu kết quả đạt yêu cầu thì được phục hồi đủ 12 điểm.
3. Tăng độ tuổi tối đa của người lái xe
Theo Luật TTATGTĐB 2024, điểm e khoản 1 Điều 59 quy định tuổi tối đa của người lái xe ô tô chở người (kể cả xe buýt) trên 29 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô tô chở người giường nằm là đủ 57 tuổi đối với nam (so với quy định trước đây là 55 tuổi), đủ 55 tuổi đối với nữ (so với quy định trước đây là 50 tuổi).
Việc tăng độ tuổi tối đa cho tài xế lái xe chở người trên 29 chỗ giúp tận dụng kinh nghiệm của lực lượng lao động lớn tuổi, giảm áp lực thiếu hụt tài xế trong ngành vận tải hành khách. Điều này đặc biệt hữu ích ở các khu vực thiếu nguồn nhân lực trẻ. Tuy nhiên, quy định này đòi hỏi kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt hơn để đảm bảo tài xế lớn tuổi vẫn đủ khả năng lái xe an toàn.
4. Quy định về xe đưa đón trẻ em mầm non, học sinh phải có thiết bị cảnh báo, chống bỏ quên trẻ
Luật TTATGTĐB 2024 dành riêng 1 điều luật quy định đối với xe ô tô chở trẻ em mần non, học sinh. Tại Điều 46 của Luật này có các quy định đáng lưu ý:
– Xe ô tô kinh doanh vận tải chở trẻ em mầm non, học sinh ngoài đáp ứng các điều kiện phương tiện tham gia giao thông đường bộ, cần phải có thiết bị ghi nhận hình ảnh trẻ em mầm non, học sinh và thiết bị có chức năng cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em trên xe; có niên hạn sử dụng không quá 20 năm; có màu sơn theo quy định của Chính phủ;
– Xe ô tô chở trẻ em mầm non hoặc học sinh tiểu học phải có dây đai an toàn phù hợp với lứa tuổi hoặc sử dụng xe có ghế ngồi phù hợp với lứa tuổi theo quy định của pháp luật.
Khi đưa đón trẻ em mầm non, học sinh tiểu học phải bố trí tối thiểu 01 người quản lý trên mỗi xe ô tô để hướng dẫn, giám sát, duy trì trật tự và bảo đảm an toàn cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học trong suốt chuyến đi.
Trường hợp xe từ 29 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) mà chở từ 27 trẻ em mầm non và học sinh tiểu học trở lên phải bố trí tối thiểu 02 người quản lý trên mỗi xe ô tô.
Người quản lý, người lái xe có trách nhiệm kiểm tra trẻ em mầm non, học sinh tiểu học khi xuống xe; không được để trẻ em mầm non, học sinh tiểu học trên xe khi người quản lý và người lái xe đã rời xe. Người lái xe ô tô đưa đón trẻ em mầm non, học sinh phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm lái xe vận tải hành khách.
Đồng thời Luật bổ sung quy định cơ sở giáo dục phải xây dựng quy trình bảo đảm an toàn khi đưa đón trẻ em mầm non, học sinh; hướng dẫn cho lái xe và người quản lý trẻ em mầm non, học sinh nắm vững và thực hiện đúng quy trình; chịu trách nhiệm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ khi tổ chức đưa đón trẻ em mầm non, học sinh của cơ sở giáo dục đó.
Xe đưa đón trẻ em mầm non, học sinh được ưu tiên trong tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông, bố trí nơi dừng xe, đỗ xe tại khu vực trường học và tại các điểm trên lộ trình đưa đón trẻ em mầm non, học sinh.
Những quy định này được ban hành kịp thời bổ sung mục tiêu đảm bảo an toàn cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học trong suốt chuyến đi, tránh những sự việc thương tâm xảy ra.
5. Xe mô tô, xe gắn máy phải kiểm định khí thải
Điều 42 Luật TTANGTĐB 2024 bổ sung quy định kiểm định khí thải xe máy như sau:
Xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ phải được kiểm định theo quy định của pháp luật.
Việc kiểm định đối với xe mô tô, xe gắn máy chỉ thực hiện kiểm định khí thải. Việc kiểm định khí thải thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường được thực hiện tại các cơ sở kiểm định khí thải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Ngoài ra, theo thông tư 47/2024/TT-BGTVT quy định về trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, đối với xe mô tô, xe gắn máy có thời gian tính từ năm sản xuất đến 05 năm thì chủ xe không phải nộp hồ sơ kiểm định khí thải và không phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm định khí thải. Vậy, đối với xe mô tô, xe gắn máy có thời gian tính từ năm sản xuất trên 05 năm, chủ xe phải thực hiện việc kiểm định khí thải.
6. Thay đổi thời gian bật đèn xe bắt buộc
Trước đây, theo quy định tại Điều 5, 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người lái xe phải bật đủ đèn chiếu sáng trong thời gian từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau, khi sương mù, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn.
Theo quy định mới tại khoản 1 Điều 20 Luật TTATGTĐB 2024 thì người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn.
7. Bổ sung trường hợp được chở tối đa 2 người trên xe
So với luật cũ, Luật TTATGTĐB 2024 đã bổ sung thêm một trường hợp người lái xe máy được chở 2 người khi tham gia giao thông. Khoản 1 Điều 33 quy định người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:
– Chở người bệnh đi cấp cứu;
– Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
– Trẻ em dưới 12 tuổi;
– Người già yếu hoặc người khuyết tật.
8. Quy định về đấu giá biển số xe máy, xe gắn máy
Luật TTATGTĐB 2024 đã cho phép thực hiện đấu giá đối với biển số xe máy, xe gắn máy. Theo quy định tại Điều 37, giá khởi điểm cho mỗi biển số xe mô tô, xe gắn máy khi đưa ra đấu giá sẽ không được thấp hơn 05 triệu đồng. Người tham gia đấu giá cần đặt trước một khoản tiền không thấp hơn mức khởi điểm của biển số xe muốn đấu giá.
Khi hết thời hạn đăng ký mà chỉ có một người đăng ký hoặc có nhiều người đăng ký nhưng chỉ có một người tham gia đấu giá, hoặc có nhiều người tham gia nhưng chỉ có một người trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm, thì người đó sẽ được xác định là người trúng đấu giá.
9. Bổ sung các trường hợp không được dừng xe, đỗ xe
Khoản 4 Điều 18 Luật TTATGTĐB 2024 bổ sung một số trường hợp không được dừng xe, đỗ xe, bao gồm:
– Cách xe ô tô đang đỗ ngược chiều dưới 20 mét trên đường phố hẹp, dưới 40 mét trên đường có một làn xe cơ giới trên một chiều đường;
– Trên đường dành riêng cho xe buýt, trên miệng cống thoát nước, miệng hầm của đường điện thoại, điện cao thế, chỗ dành riêng cho xe chữa cháy lấy nước; trên lòng đường, vỉa hè trái quy định của pháp luật.
10. Bổ sung các trường hợp không được vượt xe
Khoản 6 Điều 14 Luật TTATGTĐB 2024 đã bổ sung các trường hợp không được vượt xe, bao gồm:
– Vượt ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường;
– Vượt khi có người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường;
– Vượt trong hầm đường bộ.
Xem thêm: Một số điểm đáng chú ý trong Nghị định số 168/2024/NĐ-CP
Phan Văn Có
Trên đây là bình luận, chia sẻ của Luật Emerald về “Những điểm mới trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.