Bà Nguyễn Thị A cùng chồng là ông Lý Văn B tạo lập tài sản chung là một mảnh đất có diện tích 1000 m2. Trong một lần đi công tác xa nhà thì bất ngờ tại nơi ông B làm việc đã xảy ra trận động đất lớn. Trận động đất kèm theo sạc lỡ đã làm mất tích nhiều người, dù đã tích cực tìm kiếm nhưng đội cứu hộ vẫn không tìm thấy tung tích 04 nạn nhân trong vụ động đất ấy, trong đó có ông B. 05 năm sau, bà A muốn kết hôn với ông Lê Văn C, tuy nhiên vì trên danh nghĩa vẫn là vợ ông B nên bà A phải làm thủ tục cần thiết để được kết hôn theo đúng quy định pháp luật. Sau khi quyết định có hiệu lực pháp lực thì bà A tiến hành chia di sản là tài sản của ông B chết để lại. “Đôi trẻ” đang hạnh phúc sống với nhau được 02 năm thì bất chợt một ngày nọ ông A quay trở về. Câu chuyện pháp lý bắt đầu phát sinh.
Bài viết này chỉ bàn luận về việc một người chết pháp lý tức là được Tòa án có thẩm quyền tuyên bố đã chết, sẽ không bàn về người chết sinh học . Theo quy định tại Điều 71, Bộ luật dân sự 2015 thì: Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong các trường hợp: a/ Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống; b/ Biệt tích trong chiến tranh 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống; c/ Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm kể từ ngày bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp Pháp luật có quy định khác; d/ Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống. thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật dân sự 2015.
Như vậy, khi có yêu cầu của người có quyền và lợi ích liên quan thỏa mãn một trong các trường hợp trên thì Tòa án sẽ xác địch ngày chết của người bị tuyên bố đã chết.
Quan hệ tài sản của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đã chết (chết sinh học) và tài sản của người đó được giải quyết theo quy định pháp luật về thừa kế
Quan hệ hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết.
Tuy nhiên, khác với chết sinh học thì đôi khi một người được tuyên bố đã chết, trên thực tế họ vẫn còn sống, vì một lý do nào đó mà họ không trở về trong thời gian luật định. Và một ngày đẹp trời ông chồng cũ đáng thương của bà A trở về. Ông B phải làm những gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước cảnh “đất mất nhà tan”.
Theo quy định tại Điều 73 Bộ luật dân sự 2015 thì: Khi một người bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống thì theo yêu cầu của người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố người đó là đã chết. Lúc này, vấn đề pháp lý lại phát sinh một lần nữa: Thứ nhất, liên quan đến hôn nhân gia đình đó là quan hệ vợ chồng của bà A và ông B, bà A và ông C; thứ 2 liên quan đến tài sản của ông B đã được phân chia.
Đối với quan hệ hôn nhân và gia đình thì luật có quy định: Quan hệ nhân thân của người bị tuyên bố là đã chết được khôi phục. Vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đã chết đã được Tòa án cho ly hôn theo quy định pháp luật thì quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật; Vợ hoặc chồng của người tuyên bố là đã chết đã kết hôn với người khác thì việc kết hôn đó vẫn có hiệu lực pháp luật. Như vậy, trong trường hợp này bà A vẫn yên tâm chung sống với chồng mới. Nếu bà muốn quay lại với chồng cũ thì bà phải làm thủ tục ly hôn với ông C và đăng ký kết hôn lại với ông B.
Về quan hệ tài sản thì ông B có quyền yêu cầu những người đã nhận tài sản thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn.
Về quan hệ tài sản vợ chồng thì được giải quyết theo luật hôn nhân và gia đình.
Và câu chuyện pháp lý lại phát sinh thêm một lần nữa, lần này là chia lại tài sản 1000 m2 đất là tài sản chung vợ chồng như thế nào cho đúng. Những ai là người nhận tài sản thừa kế của ông B; có người nào biết ông B còn sống mà cố tình che giấu để hưởng tài sản thừa kế? Giá trị tài sản còn lại những gì? Hoa lợi, lợi tức có hay không? Giá trị tài sản nhận được bây giờ tăng thêm hoặc hiện trạng đã thay đổi thì xử lý như thế nào? Tất cả kịch hay còn ở phía trước…
Nếu quý khách hàng nào gặp trường hợp tương tự hoặc cần giải quyết pháp lý các vấn đề liên quan đến dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai, thừa kế vui lòng inbox theo địa chỉ email: Emerald.VAA@gmail.com hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc gọi đến hotline: 1900 299 289
Lưu ý: Tình huống trên là tình huống giả định, không liên quan và không nhằm mục đích nhắm đến cụ thể bất kỳ cá nhân nào.
VT