Thủ tục rút gọn là thủ tục tố tụng được áp dụng để giải quyết vụ án dân sự có đủ điều kiện theo quy định của BLTTDS với trình tự đơn giản so với thủ tục giải quyết các vụ án dân sự thông thường nhằm giải quyết vụ án nhanh chóng nhưng vẫn bảo đảm đúng pháp luật. Vậy trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự theo thủ tục rút gọn được quy định như thế nào? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này theo quy định của pháp luật, quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu nhé.
Bước 1: Nộp đơn khởi kiện
Người khởi kiện gửi đơn khởi kiện kèm theo các tài liệu, chứng cứ mà mình hiện có đến Tòa án có thẩm quyền quyền giải quyết vụ án bằng những phương thức sau:
– Nộp trực tiếp tại Tòa án;
– Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;
– Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
Xem thêm bài viết Hình thức, nội dung và cách thức nộp đơn khởi kiện tại đây.
Bước 2: Xử lý đơn kiện
Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công thì Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:
– Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;
– Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 hoặc khoản 5 Điều 317 của BLTTDS 2015;
Xem thêm bài viết Thủ tục rút gọn tại đây.
– Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;
– Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Bước 3: Thụ lý vụ án và thông báo thụ lý vụ án
Thụ lý vụ án:
– Sau khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí. Trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí thì Thẩm phán phải thụ lý vụ án khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo.
– Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.
Thông báo thụ lý vụ án:
Kể từ ngày thụ lý vụ án thì trong vòng 03 ngày làm việc Thẩm phán phải thông báo bằng văn bản cho nguyên đơn, bị đơn, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết vụ án, cho Viện kiểm sát cùng cấp về việc Tòa án đã thụ lý vụ án.
Bước 4: Ra quyết định giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn
Trong thời hạn không quá 01 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án thì Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn.
Quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn phải được gửi ngay cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp.
Bước 5: Giải quyết khiếu nại, kiến nghị về quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn
Người có quyền khiếu nại, kiến nghị: Đương sự có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kiến nghị với Chánh án Tòa án đã ra quyết định.
Thời hạn khiếu nại, kiến nghị: 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn.
Giải quyết khiếu nại, kiến nghị: trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị về việc quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn, Chánh án Tòa án phải ra một trong các quyết định sau:
– Giữ nguyên quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn;
– Hủy quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn và chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường.
Quyết định giải quyết khiếu nại, kiến nghị của Chánh án Tòa án là quyết định cuối cùng và phải được gửi ngay cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp.
Bước 6: Mở phiên tòa xét xử
Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải mở phiên tòa xét xử trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn.
Theo quy định tại Điều 320 BLTTDS 2015, phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn được quy định như sau:
Sự có mặt của đương sự, Viện kiểm sát: Các đương sự, Kiểm sát viên Viện kiểm sát cùng cấp phải có mặt tại phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn. Trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt thì Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử. Đương sự có quyền đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt.
Trường hợp bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt không có lý do chính đáng thì Thẩm phán vẫn tiến hành phiên tòa. Đây là điểm khác biệt giữa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn so với phiên tòa xét xử theo thủ tục thông thường. Vì theo thủ tục xét xử thông thường, khi bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt không có lý do chính đáng thì Thẩm phán sẽ ra quyết định hoãn phiên tòa, sau đó mở lại phiên tòa lần thứ hai, nhưng đối với phiên tòa theo thủ tục rút gọn thì Thẩm phán sẽ vẫn tiến hành xét xử mà không hoãn phiên tòa.
Hòa giải tại phiên tòa: Sau khi khai mạc phiên tòa, Thẩm phán sẽ tiến hành hòa giải, trừ các trường hợp không được hòa giải hoặc không tiến hành hòa giải được theo quy định tại Điều 206, 207 BLTTDS 2015.
Xem thêm bài viết Hòa giải và nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự tại đây.
Trường hợp hòa giải thành thì Thẩm phán sẽ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự theo quy định tại Điều 212 BLTTDS 2015.
Trường hợp không hòa giải thành thì Thẩm phán sẽ tiến hành xét xử vụ án. Khi đó, việc trình bày, tranh luận, đối đáp, đề xuất quan điểm về việc giải quyết vụ án được thực hiện giống như phiên tòa xét xử theo thủ tục thông thường.
Lưu ý: Trường hợp tại phiên tòa mà phát sinh các tình tiết mới quy định tại khoản 3 Điều 317 BLTTDS 2015 làm cho vụ án không còn đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn thì Thẩm phán sẽ xem xét, ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường. Lúc này, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án được tính lại kể từ ngày ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường.
Bước 7: Ra bản án, quyết định theo thủ tục rút gọn
Theo quy định tại Điều 321 BLTTDS 2015, Bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án theo thủ tục rút gọn có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm rút gọn.
Thời hạn kháng cáo: 07 ngày, kể từ ngày tuyên án. Đối với đương sự không có mặt tại phiên tòa thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày bản án, quyết định được giao cho họ hoặc bản án, quyết định được niêm yết.
Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp là 07 ngày, của Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp là 10 ngày, kể từ ngày nhận được bản án, quyết định.
Mỹ Duyên
Trên đây là chia sẻ của Luật Emerald về “Trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự theo thủ tục rút gọn”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.