Luật sư đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức trong tố tụng vụ án dân sự. Với chuyên môn pháp lý sâu rộng và kinh nghiệm thực tiễn dày dặn, luật sư có thể hỗ trợ tư vấn pháp luật, soạn thảo hồ sơ, tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi của đương sự. Để hiểu rõ hơn về vai trò, quyền và nghĩa vụ của Luật sư khi tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật, quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu nhé.
1. Quy định của pháp luật về Luật sư
Điều 2 Luật luật sư 2006 quy định Luật sư là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của Luật luật sư 2006, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là khách hàng).
Theo Điều 22 Luật luật sư 2006, Phạm vi hành nghề của Luật sư được quy định như sau:
– Tham gia tố tụng với tư cách là người bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc là người bảo vệ quyền lợi của người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hình sự;
– Tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hoặc là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính, việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và các vụ, việc khác theo quy định của pháp luật;
– Thực hiện tư vấn pháp luật;
– Đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng để thực hiện các công việc liên quan đến pháp luật;
– Thực hiện dịch vụ pháp lý khác theo quy định của Luật luật sư 2006.
2. Vai trò của Luật sư trong tố tụng dân sự
Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 75 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, Luật sư tham gia tố tụng dân sự với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Khi luật sư muốn làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thì phải có yêu cầu từ đương sự và được Tòa án làm thủ tục đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Khi Luật sư đề nghị Tòa án làm thủ tục đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thì Luật sư phải xuất trình Thẻ luật sư và giấy yêu cầu luật sư của khách hàng.
Sau khi kiểm tra giấy tờ và thấy người đề nghị có đủ điều kiện làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thì trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đề nghị, Tòa án phải vào sổ đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự và xác nhận vào giấy yêu cầu người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Trường hợp từ chối đăng ký thì Tòa án phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho người đề nghị.
Lưu ý: Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhiều đương sự trong cùng một vụ án, nếu quyền và lợi ích hợp pháp của những người đó không đối lập nhau. Nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể cùng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của một đương sự trong vụ án.
Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 22 Luật luật sư 2006, quy định phạm vi hành nghề luật sư thì Luật sư có thể tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện của đương sự.
Do đó, có thể thấy khi Luật sư tham gia tố tụng có thể tham gia với tư cách là người đại diện hoặc là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Xem thêm về Đại diện theo ủy quyền tại đây.
3. Quyền và nghĩa vụ của Luật sư khi tham gia tố tụng
Theo Điều 76 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, quyền và nghĩa vụ của Luật sư khi tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự được quy định như sau:
– Tham gia tố tụng từ khi khởi kiện hoặc bất cứ giai đoạn nào trong quá trình tố tụng dân sự;
– Thu thập và cung cấp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án; nghiên cứu hồ sơ vụ án và được ghi chép, sao chụp những tài liệu cần thiết có trong hồ sơ vụ án để thực hiện việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, trừ tài liệu, chứng cứ quy định tại khoản 2 Điều 109 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015;
– Tham gia việc hòa giải, phiên họp, phiên tòa hoặc trường hợp không tham gia thì được gửi văn bản bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cho Tòa án xem xét;
– Thay mặt đương sự yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;
– Giúp đương sự về mặt pháp lý liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ; trường hợp được đương sự ủy quyền thì thay mặt đương sự nhận giấy tờ, văn bản tố tụng mà Tòa án tống đạt hoặc thông báo và có trách nhiệm chuyển cho đương sự;
– Tôn trọng Tòa án, chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên tòa;
– Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân đang lưu giữ, quản lý tài liệu, chứng cứ cung cấp tài liệu, chứng cứ đó cho mình;
– Phải có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án và chấp hành quyết định của Tòa án trong quá trình Tòa án giải quyết vụ việc;
– Đề nghị Tòa án đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng;
– Đề nghị Tòa án tạm đình chỉ giải quyết vụ việc theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015;
– Đưa ra câu hỏi với người khác về vấn đề liên quan đến vụ án hoặc đề xuất với Tòa án những vấn đề cần hỏi người khác; được đối chất với nhau hoặc với người làm chứng;
– Tranh luận tại phiên tòa, đưa ra lập luận về đánh giá chứng cứ và pháp luật áp dụng;
– Quyền, nghĩa vụ khác mà pháp luật có quy định.
Mỹ Duyên
Trên đây là chia sẻ của Luật Emerald về “Vai trò, quyền và nghĩa vụ của Luật sư khi tham gia tố tụng”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.