Tòa án luôn khuyến khích và tạo điều kiện để các bên hòa giải, tự thỏa thuận với nhau, nên tại phiên tòa các bên vẫn có thể thỏa thuận để giải quyết vụ án. Vậy hòa giải tại phiên tòa sẽ diễn ra như thế nào? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này theo quy định của pháp luật, quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu nhé.
1. Hòa giải tại phiên tòa sơ thẩm
Theo quy định tại Điều 246 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, Chủ tọa phiên tòa sẽ hỏi các đương sự có thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án hay không. Thời điểm Chủ tọa phiên tòa hỏi các đương sự về việc hòa giải với nhau là ở phần cuối của thủ tục bắt đầu phiên tòa. Đây là tiền đề cho hoạt động tranh tụng tiếp theo tại phiên tòa nếu các bên không thỏa thuận được với nhau.
Trường hợp các đương sự thỏa thuận được với nhau ở giai đoạn này và sự thỏa thuận của các đương sự phải là tự nguyện, không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái với đạo đức của xã hội thì Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự về việc giải quyết vụ án. Việc ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự được Hội đồng xét xử thảo luận, thông qua tại phòng nghị án và lập thành văn bản.
Quyết định công nhận hòa giải thành của Hội đồng xét xử có hiệu lực pháp luật như sau:
– Hiệu lực pháp luật: Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự có hiệu lực ngay khi được ban hành và không thể bị kháng cáo hay kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
– Kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm: Quyết định này chỉ có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm nếu có căn cứ cho rằng sự thỏa thuận được thực hiện do nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa, cưỡng ép, hoặc vi phạm điều cấm của luật, hoặc trái đạo đức xã hội.
Nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm: theo quy định tại khoản 8 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 thì trường hợp các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm thì các đương sự vẫn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trường hợp xét xử vụ án đó.
2. Hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm
Hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm cũng giống như hòa giải tại phiên tòa sơ thẩm. Chủ tọa phiên tòa cũng sẽ hỏi các các đương sự có thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án hay không và thời điểm Chủ tọa phiên tòa hỏi cũng là ở phần cuối của thủ tục bắt đầu phiên tòa. Nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án và thỏa thuận của họ là tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội thì Hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.
Tuy hòa giải tại phiên tòa sơ thẩm và phiên tòa phúc thẩm có nhiều điểm giống nhau, nhưng ngoài các điểm giống nhau đã nêu trên thì hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm có các điểm khác biệt so với hòa giải tại phiên tòa sơ thẩm như sau:
– Về nội dung hòa giải: Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm và tại phiên tòa sơ thẩm thì Tòa án sẽ ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận khi các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án (kể cả phần án phí); còn hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm thì các đương sự vẫn tự thỏa thuận với nhau về việc chịu án phí sơ thẩm, nhưng nếu các đương sự không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ xác định lại án phí dân sự sơ thẩm theo nội dung thỏa thuận về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa phúc thẩm.
– Hình thức công nhận sự thỏa thuận: Khi hòa giải tại phiên tòa sơ thẩm thì Hội đồng xét xử sẽ ban hành Quyết định để công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, nhưng khi hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm thì Hội đồng xét xử sẽ không ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Vì tại phiên tòa phúc thẩm vụ án đang tồn tại một bản án sơ thẩm, nên trong trường hợp này nếu như Hội đồng xét xử phúc thẩm ban hành Quyết định thì sẽ không làm mất đi hiệu lực của bản án sơ thẩm. Do đó, khi hòa giải tại phiên tòa phúc thẩm thì Hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ ban hành bản án phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm.
Nghĩa vụ chịu án phí phúc thẩm: Theo quy định tại khoản 5 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 thì trường hợp các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa phúc thẩm thì đương sự kháng cáo phải chịu toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm.
Xem thêm bài viết Hòa giải và nguyên tắc hòa giải trong tố tụng dân sự tại đây.
Xem thêm bài viết Phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải tại đây.
Mỹ Duyên
Trên đây là chia sẻ của Luật Emerald về “Hòa giải tại phiên tòa”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.