Trong quá trình tố tụng đối với người dưới 18 tuổi, việc xác định tuổi một cách chính xác là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, do thiếu giấy tờ hoặc thông tin không rõ ràng, cơ quan tiến hành tố tụng phải áp dụng các quy định đặc thù để xác định tuổi và ngày sinh của người liên quan.
Nguyên tắc lấy ngày cuối cùng khi xác định ngày sinh và tuổi thấp nhất khi giám định độ tuổi không chỉ thể hiện sự nhất quán trong pháp luật mà còn đảm bảo tinh thần nhân đạo, bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho nhóm đối tượng này. Bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu thông qua bài viết sau đây nhé.
1. Những vấn đề cần xác định khi tiến hành tố tụng với người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi
Theo quy định tại Điều 416 Bộ luật Tố tụng hình sự, khi tiến hành tố tụng với người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi, cần xác định những vấn đề sau đây:
– Tuổi, mức độ phát triển về thể chất và tinh thần, mức độ nhận thức về hành vi phạm tội của người dưới 18 tuổi.
– Điều kiện sinh sống và giáo dục.
– Có hay không có người đủ 18 tuổi trở lên xúi giục.
– Nguyên nhân, điều kiện, hoàn cảnh phạm tội.
Khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử, những người tiến hành tố tụng cần phải xác định rõ các vấn đề trên để đánh giá về trình độ, khả năng nhận thức hành vi, diễn biến tâm lý, sự tác động của các yếu tố khách quan đối với hành vi phạm tội nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người dưới 18 tuổi.
2. Căn cứ để xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại là người dưới 18 tuổi
Một vấn đề quan trọng cần xác định khi tiến hành tố tụng là tuổi của người bị buộc tội và người bị hại. Theo quy định tại Điều 6 Thông tư liên tịch 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH về thủ tục tố tụng với người dưới 18 tuổi, việc xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại dưới 18 tuổi căn cứ vào một trong các giấy tờ, tài liệu sau:
– Giấy chứng sinh;
– Giấy khai sinh;
– Chứng minh nhân dân;
– Thẻ căn cước công dân;
– Sổ hộ khẩu;
– Hộ chiếu.
Trường hợp các giấy tờ, tài liệu nêu trên có mâu thuẫn, không rõ ràng hoặc không có giấy tờ, tài liệu này thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải phối hợp với gia đình, người đại diện, người thân thích, nhà trường, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoặc tổ chức, cá nhân khác có liên quan nơi người dưới 18 tuổi học tập, lao động, sinh hoạt trong việc hỏi, lấy lời khai, xác minh làm rõ mâu thuẫn hoặc tìm các giấy tờ, tài liệu khác có giá trị chứng minh về tuổi của người đó.
3. Cách xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại là người dưới 18 tuổi
Việc xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại là người dưới 18 tuổi do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng thực hiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp đã áp dụng các biện pháp hợp pháp mà vẫn không xác định được chính xác thì ngày, tháng, năm sinh của họ được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 417 Bộ luật Tố tụng hình sự, cụ thể:
– Xác định được tháng nhưng không xác định được ngày: lấy ngày cuối cùng của tháng đó làm ngày sinh.
– Xác định được quý nhưng không xác định được ngày, tháng: lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong quý đó làm ngày, tháng sinh.
– Xác định được nửa của năm nhưng không xác định được ngày, tháng: lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong nửa năm đó làm ngày, tháng sinh.
– Xác định được năm nhưng không xác định được ngày, tháng: lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong năm đó làm ngày, tháng sinh.
– Nếu không xác định được năm sinh thì phải tiến hành giám định để xác định tuổi.
Khoản 3 Điều 6 Thông tư liên tịch 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH quy định: Trường hợp kết quả giám định tuổi chỉ xác định được khoảng độ tuổi của người bị buộc tội, người bị hại thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng lấy tuổi thấp nhất trong khoảng độ tuổi đã xác định được để xác định tuổi của họ.
Ví dụ: Kết luận giám định A có độ tuổi trong khoảng từ 13 tuổi 6 tháng đến 14 tuổi 2 tháng thì xác định tuổi của A là 13 tuổi 6 tháng.
Phan Văn Có
Trên đây là bình luận, chia sẻ của Luật Emerald về “Xác định tuổi của người bị buộc tội, người bị hại là người dưới 18 tuổi”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.