1/ Phạm tội chưa đạt là gì?
Về mặt khách quan, giai đoạn thực hiện tội có ba dấu hiệu sau đây:
Thứ nhất, người phạm tội đã bắt đầu thực hiện hành vi phạm tội thể hiện ở 2 trường hợp: bắt đầu thực hiện hành vi khách quan mà hành vi ấy mô tả trong dấu hiệu hành vi của cấu thành tội phạm hoặc bắt đầu thực hiện hành vi liền trước hành vi khách quan. Khách thể của tội phạm đã bắt đầu bị xâm phạm trực tiếp.
Thứ hai, người phạm tội không thực hiện tội phạm được đến cùng. Thể hiện ở các trường hợp:
1/Người phạm tội mới thực hiện hành vi liền trước hành vi khách quan. Ví dụ như hành vi nhặt dao để đâm, hành vi giương súng để bắn.
2/ Người phạm tội đã thực hiện hành vi khách quan nhưng chưa thực hiện hết. Trường hợp này xảy ra đối với các tội mà mặt khách quan của nó luật mô tả hai hành vi trở lên và hai hành vi này xâm phạm đến các khách thể khác nhau. Ví dụ: Tội hiếp dâm được mô tả hành vi hiếp dâm gồm hai hành vi dùng vũ lực và giao cấu. Người phạm tội mới dùng vũ lực chưa thực hiện hành vi giao cấu.
3/ Người phạm tội đã thực hiện hết hành vi khách quan được mô tả trong mặt khách quan của cấu thành tội phạm nhưng hậu quả chưa xảy ra hoặc hậu quả xảy ra không phải là hậu quả mà người đó mong muốn. Ví dụ: A dùng súng bắn B để giết B nhưng bắn không trúng hoặc bắn trúng nhưng B không chết.
Cần lưu ý, phạm tội chưa đạt xảy ra cả với trường hợp hậu quả tội phạm đã xảy nhưng không phải hậu quả mà người phạm tội mong muốn. Ví dụ: A định giết B nhưng mới chỉ gây thương tích cho B. Trường hợp này khi định tội thì A vẫn phạm tội giết người chưa đạt chứ không định tội cố ý gây thương tích đã hoàn thành.
Thứ ba, người phạm tội thực hiện tội phạm đến cùng vì nguyên nhân khách quan ngoài mong muốn của họ. Đây là trường hợp mà có những tình tiết khách quan cản trở việc hoàn thành tội mặc dù người phạm tội đã cố gắng hết sức. Các nguyên nhân khách quan khiến tội phạm dừng lại có thể là gặp sự chống đối mãnh liệt của nạn nhân, hoặc người khác kịp thời ngăn cản hoặc những hoàn cảnh khách quan khác như thời tiết, khí hậu…
Ví dụ: Anh H và anh T phát hiện chị L đi bộ trên lề đường theo chiều ngược lại và có cầm trên tay chiếc điện thoại di động Samsung J7 Prime G610, anh H rủ anh T cướp chiếc điện thoại của chị L thì T đồng ý. Trong lúc giằng co cướp điện thoại của chị L thì có ánh đèn xe mô tô chiếu sáng, do sợ bị phát hiện nên H dùng mã tấu chém một nhát vào chân của chị L để chiếm đoạt điện thoại tuy nhiên do nguyên nhân ngoài ý muốn nên mục đích chiếm đoạt tài sản của người bị hại không thực hiện được đến cùng nên các bị cáo phạm tội chưa đạt (tội cướp tài sản).
Về mặt chủ quan, người phạm tội trong trường hợp chưa đạt nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm nhận thức được hậu quả xảy ra và mong muốn cho hậu quả xảy ra nhưng chúng đã không xảy ra như người phạm tội mong muốn.
2/ Phạm tội chưa đạt có phải chịu trách nhiệm hình sự không?
Về trách nhiệm hình sự, mọi trường hợp phạm tội chưa đạt đều phải chịu trách nhiệm hình sự. Bởi lẽ đây là giai đoạn thứ hai của quá trình phạm tội, khách thể đã bị xâm phạm và tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi tăng lên đáng kể so với giai đoạn chuẩn bị phạm tội
Căn cứ khoản 1, khoản 3 Điều 57 Bộ Luật Hình sự 2015 quy định quyết định hình phạt đối với trường hợp phạm tội chưa đạt như sau:
– Đối với hành vi chuẩn bị phạm tội và hành vi phạm tội chưa đạt, hình phạt được quyết định theo các điều của Bộ luật này về các tội phạm tương ứng tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, mức độ thực hiện ý định phạm tội và những tình tiết khác khiến cho tội phạm không thực hiện được đến cùng.
– Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình thì áp dụng hình phạt tù không quá 20 năm; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định.
Nếu bạn còn có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ ngay vào số điện thoại 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.