Lao động là người khuyết tật là lực lượng lao động chịu rất nhiều thiệt thòi, bởi lẽ, đáng lẽ ra phải nghỉ ngơi do chịu nhiều khiếm khuyết trên cơ thể, họ vẫn phải lao động để trang trải cho cuộc sống của bản thân và gia đình. Vậy, người khuyết tật là những người như thế nào? Lao động là người khuyết tật có được nhận vào làm việc hay không? Điều kiện làm việc của họ như thế nào? Quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu nhé!
1. Người khuyết tật là ai? Lao động là người khuyết tật là lao động như thế nào?
Khoản 1 Điều 2 Luật người khuyết tật năm 2020, người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn.
Từ đó có thể thấy, lao động khuyết tật là lao động có bộ phận của cơ thể (chân, tay, cột sống…) bị khuyết tật, chức năng của cơ thể (nghe, nhìn…) bị tổn thương nên khả năng lao động của họ bị suy giảm.
Người lao động khuyết tật là người lao động có rất hạn chế về điều kiện làm việc, nhưng do là lao động chính để trang trải sinh hoạt phí và nuôi sống gia đình, họ buộc phải lao động. Chính vì lẽ đó, Nhà nước ta hiện nay có nhiều chính sách ưu đãi và tôn trọng những lao động khuyết tật. Điều 158 Bộ luật lao động năm 2019, nêu rõ: Nhà nước bảo trợ quyền lao động, tự tạo việc làm của người lao động là người khuyết tật; có chính sách khuyến khích, ưu đãi phù hợp đối với người sử dụng lao động trong tạo việc làm và nhận người lao động là người khuyết tật vào làm việc theo quy định của pháp luật về người khuyết tật.
2. Có được tuyển dụng người khuyết tật để làm việc không?
Khoản 2 Điều 33 Luật người khuyết tật năm 2010 quy định: Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân không được từ chối tuyển dụng người khuyết tật có đủ tiêu chuẩn tuyển dụng vào làm việc hoặc đặt ra tiêu chuẩn tuyển dụng trái quy định của pháp luật nhằm hạn chế cơ hội làm việc của người khuyết tật.Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân
Như vậy, hoàn toàn có thể tuyển dụng lao động khuyết tật để làm việc, miễn là người lao động được tuyển dụng phải đảm bảo đủ tiêu chuẩn làm việc đối với công việc mà cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đặt ra.
3. Quy định về sử dụng người khuyết tật làm việc như thế nào?
Lao động khuyết tật là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, do đó, khi tuyển dụng người khuyết tật để làm việc, người sử dụng lao động cần lưu ý những quy định về sử dụng người khuyết tật làm việc nhằm mục đích bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Các quy định về sử dụng người lao động là người khuyết tật làm việc hiện nay như sau:
3.1. Không phân biệt đối xử
Không chỉ riêng người lao động khuyết tật, hành vi phân biệt đối xử với bất kỳ đối tượng nào trong môi trường lao động cũng đều được xem là hành vi vi phạm pháp luật lao động, vấn đề này đã được nêu rất cụ thể tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật lao động năm 2019.
Khi tuyển dụng người lao động khuyết tật, người sử dụng lao động phải đảm bảo người khuyết tật được đối xử như tất cả các lao động khác và được hưởng những lợi ích chính đáng theo đúng hiệu quả công việc mà họ mang lại cho doanh nghiệp.
3.2. Không bố trí làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
Với những hạn chế về mặt thể chất, người lao động khuyết tật khó có thể làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hơn những lao động bình thường. Người sử dụng lao động phải bố trí lao động khuyết tật vào những vị trí phù hợp với điều kiện khuyết tật, đồng thời, phải tham khảo ý kiến đối với những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của họ.
Trong trường hợp người lao động khuyết tật đồng ý thực hiện các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm này, sau khi đã được người sử dụng lao động cung cấp đầy đủ thông tin về công việc đó mà người lao động khuyết tật nhận thấy mình có đủ khả năng hoàn thành thì người lao động khuyết tật có thể đảm nhận công việc đó theo khoản 2 Điều 160 Bộ luật lao động năm 2019.
3.3. Tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động
Căn cứ theo khoản 1 Điều 159 Bộ luật lao động năm 2019, người sử dụng lao động phải bảo đảm về điều kiện lao động, công cụ lao động, an toàn, vệ sinh lao động và tổ chức khám sức khỏe định kỳ phù hợp với người lao động là người khuyết tật.
Luật An toàn vệ sinh lao động cũng có quy định, khám sức khỏe cho người lao động ít nhất 1 năm một lần và người lao động là người khuyết tật được khám sức khỏe ít nhất 06 tháng một lần.
Nếu không tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, người sử dụng lao động có thể bị xử lý vi phạm hành chính.
3.4. Nghỉ hằng năm
Nếu người lao động là người khuyết tật làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì có số ngày nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động là 14 ngày làm việc, căn cứ theo điểm b khoản 1 Điều 113 Bộ luật lao động năm 2019. Trường hợp làm việc chưa đủ 12 tháng thì người lao động có số ngày nghỉ hằng năm theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc.
3.5. Làm thêm giờ
Người sử dụng lao động bị nghiêm cấm sử dụng người lao động là người khuyết tật nhẹ suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên, khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm theo khoản 1 Điều 160 Bộ luật lao động năm 2019 trừ khi được người đó đồng ý.
4. Chính sách hỗ trợ kinh doanh đối với cơ sở sản xuất kinh doanh có nhiều lao động khuyết tật
Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng từ 30% tổng số lao động trở lên là người khuyết tật sẽ được hưởng các chính sách sau theo Điều 34 Luật người khuyết tật năm 2010:
– Hỗ trợ tạo điều kiện, môi trường làm việc phù hợp cho người khuyết tật;
– Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp;
– Vay vốn với lãi suất ưu đãi theo dự án phát triển sản xuất kinh doanh;
– Ưu tiên cho thuê đất, mặt bằng, mặt nước và miễn, giảm tiền thuê đất, mặt bằng, mặt nước phục vụ sản xuất, kinh doanh theo tỷ lệ lao động là người khuyết tật, mức độ khuyết tật của người lao động và quy mô doanh nghiệp.
Nhựt Anh
Trên đây là bình luận, chia sẻ của Luật Emerald về “Lao động là người khuyết tật”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn./.