Rút đơn khởi kiện là một trong những quyền thuộc về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nhưng mỗi giai đoạn khác nhau thì việc rút đơn của người khởi kiện sẽ gây ra hậu quả pháp lý khác nhau. Để hiểu rõ hơn về rút đơn khởi kiện trong vụ án dân sự theo quy định của pháp luật, quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu nhé.
1. Giai đoạn trước khi thụ lý vụ án
Người khởi kiện khi nộp đơn khởi kiện nhưng vì lý do nào đó họ không muốn khởi kiện nữa thì trước khi Tòa án thụ lý vụ án họ có quyền rút đơn khởi kiện của mình. Ở giai đoạn này nếu như người khởi kiện rút đơn khởi kiện thì theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 Thẩm phán sẽ trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện.
Khi Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện thì sẽ trả kèm theo các tài liệu, chứng cứ kèm theo cho người khởi kiện.
Trong giai đoạn này, nếu như người khởi kiện rút đơn khởi kiện thì không phải nộp tiền tạm ứng án phí. Vì theo quy định tại Điều 195 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì tạm ứng án phí được nộp khi vụ án đã được thụ lý.
2. Giai đoạn sau khi Tòa án thụ lý vụ án
Sau khi Tòa án thụ lý vụ án nhưng người khởi kiện muốn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện thì theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ vụ án.
Tuy nhiên, trong trường hợp nếu như người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện nhưng trong vụ án có yêu cầu phản tố của bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập thì theo quy định tại khoản 2 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 sẽ được giải quyết như sau:
– Bị đơn rút toàn bộ yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan rút toàn bộ yêu cầu độc lập thì Tòa án ra quyết định đình chỉ vụ án;
– Bị đơn không rút hoặc chỉ rút một phần yêu cầu phản tố thì Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; trường hợp này nguyên đơn sẽ trở thành bị đơn; bị đơn sẽ trở thành nguyên đơn;
– Bị đơn rút toàn bộ yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không rút hoặc chỉ rút một phần yêu cầu độc lập thì Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu phản tố của bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trở thành nguyên đơn, người nào bị khởi kiện theo yêu cầu độc lập sẽ trở thành bị đơn.
Khi Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, xóa tên vụ án đó trong sổ thụ lý và trả lại đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ kèm theo cho đương sự nếu có yêu cầu; trong trường hợp này Tòa án sẽ sao chụp và lưu lại để làm cơ sở giải quyết khiếu nại, kiến nghị khi có yêu cầu. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định đình chỉ thì Tòa án sẽ gửi quyết định đó cho đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện và Viện Kiểm Sát cùng cấp.
Nếu như người khởi kiện rút đơn khởi kiện trong giai đoạn này thì theo như quy định tại khoản 3 Điều 218 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, tiền tạm ứng án phí mà người khởi kiện đã nộp sẽ được trả lại cho người khởi kiện.
Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 1 Điều 218 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện rút đơn trong trường hợp này thì vẫn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết lại vụ án dân sự của mình. Dù việc khởi kiện vụ án sau không có gì khác với vụ án trước về nguyên đơn, bị đơn và quan hệ pháp luật có tranh chấp.
3. Giai đoạn tại phiên tòa sơ thẩm
Khi bắt đầu thủ tục phiên tòa chủ tọa phiên tòa sẽ hỏi các đương sự về việc có thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu của mình hay không. Lúc này, người khởi kiện (nguyên đơn) có vẫn quyền rút yêu cầu khởi kiện của mình. Khi nguyên đơn rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện của mình và việc rút yêu cầu của nguyên đơn là tự nguyện thì Hội đồng xét xử sẽ chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với một phần hoặc toàn bộ yêu cầu mà nguyên đơn đã rút.
Trong giai đoạn này nếu như nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện thì theo quy định tại Điều 245 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 sẽ thay đổi địa vị tố tụng trong các trường hợp sau đây:
– Trường hợp nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện, nhưng bị đơn vẫn giữ yêu cầu phản tố của mình thì bị đơn trở thành nguyên đơn và nguyên đơn trở thành bị đơn;
– Trường hợp nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện, bị đơn rút toàn bộ yêu cầu phản tố, nhưng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vẫn giữ nguyên yêu cầu độc lập của mình thì người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trở thành nguyên đơn, người bị khởi kiện theo yêu cầu độc lập sẽ trở thành bị đơn.
4. Giai đoạn trước khi mở phiên tòa hoặc tại phiên tòa phúc thẩm
Theo quy định tại Điều 299 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, trước khi mở phiên tòa hoặc tại phiên tòa phúc thẩm, nếu nguyên đơn rút đơn khởi kiện thì Hội đồng xét xử phúc thẩm phải hỏi bị đơn có đồng ý hay không và tùy trường hợp sẽ được giải quyết như sau:
– Bị đơn không đồng ý thì Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận việc rút đơn khởi kiện của nguyên đơn;
– Bị đơn đồng ý thì Hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ chấp nhận việc rút đơn khởi kiện của nguyên đơn. Hội đồng xét xử phúc thẩm sẽ ra quyết định hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án. Trong trường hợp này, các đương sự vẫn phải chịu án phí sơ thẩm theo quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm và phải chịu một nửa án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Trường hợp Hội đồng xét xử phúc thẩm ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án khi nguyên đơn rút đơn khởi kiện và bị đơn đã đồng ý với việc rút đơn khởi kiện của nguyên đơn thì nguyên đơn có quyền khởi kiện lại vụ án theo thủ tục do Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định.
Mỹ Duyên
Trên đây là chia sẻ của Luật Emerald về “Rút đơn khởi kiện trong vụ án dân sự”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email Emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.