Chia di sản thừa kế là một thủ tục quan trọng để phân định di sản do người mất để lại đúng pháp luật. Để Qúy bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về cách chia di sản thừa, Quý bạn đọc hãy cùng Luật Emerald tìm hiểu qua tình huống dưới đây nhé!
1. Tình huống
Bà N.N.H và ông L.V.T là vợ chồng và có hai người con trai là anh L.V.X và anh L.V.Y, cha mẹ của bà N.N.H và ông L.V.T đã mất. Năm 2002, bà N.N.H và ông L.V.T được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số x, tờ bản đồ số y, diện tích 100 m2. Đến năm 2007, ông T mất, không để lại di chúc. Năm 2011, anh L.V.X mắc bệnh nặng rồi qua đời, anh X có vợ là chị N.T.P và một người con trai là anh L.T.A. Năm 2023, bà H quyết định lập di chúc để lại 1/2 quyền sử dụng đất của bà đối với thửa đất số x, tờ bản đồ số y cho cháu là anh A. Đến năm 2024, bà H mất. Trong tình huống này, tài sản là quyền sử dụng mảnh đất số x, tờ bản đồ số y, diện tích 100 m2 sẽ được chia thừa kế như thế nào?
2. Cách phân chia di sản theo quy định của pháp luật
Trước hết, có thể thấy thửa đất số x, tờ bản đồ y là tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân giữa vợ chồng bà H và ông T, như vậy, quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên có 1/2 (một nửa) là của bà H và 1/2 (một nửa) là của ông T.
Chia tài sản của ông T
Năm 2007, ông T mất, do ông không để lại di chúc nên di sản của ông T sẽ được chia thừa kế theo pháp luật. Di sản của ông T được xác định là 1/2 quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên.
Hàng thừa kế thứ nhất của ông T gồm có: vợ là bà H, con cả là anh X và con thứ là anh Y, cha và mẹ ông T đã mất trước đó nên không chia di sản.
Như vậy, di sản của ông T sẽ được chia như sau:
Bà H = anh X = anh Y = (1/2):3 = 1/6 quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên.
Nhìn chung, số tài sản mà mỗi người đang giữ sau khi chia di sản của ông T là
Bà H = 1/2 + 1/6 = 2/3 quyền sử dụng đất;
Anh X = 1/6 quyền sử dụng đất;
Anh Y = 1/6 quyền sử dụng đất.
Chia di sản của anh X
Năm 2011, anh X mắc bệnh qua đời. Anh X không để lại di chúc, vì thế di sản của anh X để lại sẽ được chia theo pháp luật. Di sản của anh X để lại là 1/6 quyền sử dụng đất đối với thửa đất số x, tờ bản đồ y.
Hàng thừa kế thứ nhất của người con cả gồm có bà H (mẹ đẻ), vợ và anh L.T.T.A. Di sản của người con cả được chia như sau:
Bà H = vợ anh X = anh T.A = (1/6):3 = 1/18 (quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên).
Chia di sản của bà H
Bà H mất năm 2024, di chúc để lại cho anh T.A (cháu của bà H) 1/2 quyền sở hữu của bà đối với thửa đất nêu trên. Bà H cũng không có những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc.
Di sản của bà H để lại được xác định như sau:
– Di sản theo di chúc: 1/2 quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên;
– Di sản không để lại di chúc sẽ chia theo pháp luật: 1/6 + 1/18 = 2/9 quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên;
Như vậy, anh T.A được hưởng 1/2 quyền sử dụng đất của bà H đối với thửa đất số x tờ bản đồ số y theo di chúc.
Đối với 2/9 quyền sử dụng đất đối với thửa đất trên không để lại di chúc sẽ chia theo pháp luật.
Hàng thừa kế thứ nhất của bà H chỉ gồm người con cả và người con thứ. Người con cả đã chết nên con của người con cả (cháu bà H) là anh T.A sẽ được thừa kế thế vị. Phần di sản là 2/9 quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên sẽ được chia như sau:
Anh T.A = người con thứ = (2/9):2 = 1/9 (quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên).
Như vậy, tổng tài sản từng người sẽ được nhận như sau:
Người con thứ: 1/6 + 1/9 = 5/18 = 27.78 m2
Anh T.A: 1/2 + 1/9 + 1/18 = 2/3 = 66.67 m2
Vợ người con cả: 1/18 = 5.55 m2
3. Anh T.A có cần phải đóng thuế thu nhập cá nhân khi nhận di sản không?
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 3 Nghị định 111/2013/TT-BTC quy định về các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân như sau: “Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau”.
Như vậy, thu nhập từ việc nhận thừa kế là quyền sử dụng đất của bà H, ông X cho anh T.A sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân.
Nhựt Anh
Trên đây là giải đáp của Luật Emerald về thắc mắc về “Tình huống thực tế về chia di sản thừa kế”. Nếu Quý vị cần giải đáp thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý, Quý vị có thể liên hệ trực tiếp đến Công ty Luật TNHH Emerald qua hotline 1900 299 289 hoặc gửi câu hỏi đến website emeraldlawfirm.vn hoặc email emerald.VAA@gmail.com để được hỗ trợ, giải đáp kịp thời. Trân trọng cảm ơn.